SERA ÖRTÜ VE YAPI MALZEMELERİ

SERA ÖRTÜ MALZEMESİ Serayı yağmur, kar ve rüzgar gibi etkenlerden koruyarak sera içinde ısı kaybını azaltan ve ışığı olnaklar ölçüsünde sera içinde fazla geçiren saydam bir malzeme ile sera üzeri kaplanır.Örtü materyali olarak cam ve plastik örtüler kullanılmaktadır. Sera örtü malzemelerinde aranan başlıca özellikleri şöyle sıralayabiliriz: 1-Dayanıklılık: Örtü malzemelerinin yağmur, kar, dolu, rüzgar gibi dış etkenlerin mekaniksel etkilerine karşı dayanıklı olmaları istenir. 2-Işık geçirgenliği: Güneşin ısıtıcı etkisine sahip ve bitkilerin fotosentez olayında önemli rol oynayan uzun dalga ışınlarını tutmadan geçirme özelliğinde olmalıdırlar. 3-Isı yalıtımı: Sera içi ortamda sağlanan sıcaklığını koruyabilmek için ısı iletim katsayısının düşük olması istenir. 4-Ağırlık oranı: Dış etkenlere ağırlık edebilen hafif malzemeler tercih edilir. 5-Sıcaklık limitleri: Örtü malzemelerinin düşük ve yüksek sıcaklıklarda yumuşama ve sertleşme göstermeleri istenmez. 6- Döşeme kolaylığı: Sera üzeri döşemelerinde fazla bir masraf ve ileri teknoloji gerktirmeyen malzemeler tercih edilmektedir. 7-Ekonomi: Seralarda çok fazla miktarda kullanıldığı için servis ömrü fazla ve ucuz malzemeler tercih edilmektedir. Bütün bu özellikleri bir arada taşıyacak örtü malzemesi günümüze kadar henüz gerçekleştirilmemiştir.Kullanılan bir malzemenin bir diğerine göre üstün özellikleri yanında istenmeyen özellikleride bulunmaktadır. Ülkemizde kullanılan örtü materyalleri genellikle cam ve plastiktir. CAM Cam saydam, bozulmaz, oldukça dayanıklı, fakat çabuk kırılan, paslanmaz, su ve hava geçirmeyen bir maddedir. Aşırı basınç, vurmaya, ani sıcaklık değişmelerine karşı dayanıksızdır. Camın bileşiminde%75 silisyum oksit (kum), %15 sodyum oksit (soda), %8 kalsiyum oksit (kireç) ve %2 alüminyum oksit bulunur.Soda yerine potasyum oksit katılırsa, camın dayanma gücü artar. Camın diğer örtü materyallerine göre yararlı yönleri: 1-Camın kullanma süresi 75 yıl dolayındadır. 2-Işık geçirgenliği %89-92 oran arasında değişmektedir. 3-Kolay temizlenir ve bakım masrafı yoktur. 4-Çok büyük dolu yağışı iklim koşullarından etkilenmez. 5-Cam seralarda verim, plastik örtülü seralara göre daha yüksektir. 6-Mor ötesi(ultraviyole) ışıklardan etkilenmez. 7-Plastiklerde (PE ve PVC) olduğu gibi camlarda statik elektriklenmeler olmadığından, camlar toz tutmaz ve ışık geçirgenliklerini azaltmaz. 8-Camlarda buğulanma ve nemlenme olmadığından bitkilerin üzerine su damlaları gelerek bitkilerin hastalanması önlenir. Seralarda kullanılan camları 3'e ayırarak incelemek mümkündür. 1-Düz cam 2-Mat veya empirme cam 3-Acryl cam(plexiglas) 1- DÜZ CAM Sera örtüsü olarak kullanılan normal pencere camlarının genelde 3-4 mm kalınlıkta olanlarının kullanılması uygun olmasına karşın uygulmada yaygın olarak kullanılan 1, 8-2 mm kalınlığında olanlarıdır. Ancak kaplamaların dolu yağışı olmayan yerlerde 3 mm lik camla kaplanması dolu yağışı olan bölgelerde 4,5 mm lik camla kaplanmasında büyük yarar vardır. Dış ülkelerde normal pencere camının kırılma oranını azaltmak için tel takviyeli cam üretilmektedir. Seralar için 3-4 mm kalınlğındaki cam içine tel kafes yerleştirilerek bu camlar piyasaya sürülmektedir. Tel kafesin camın ışık geçirgenliğine azaltılması yanında, cam fiyatını yükseltmesi seracılar tarafından bu camların benimsenmesini engellemiştir. 2- MAT CAM VEYA EMPİRME CAM Mat cam, sera camı veya empirme cam gibi ismlerle anılan camın normal cama oranla fiyat daha düşük dolu yağışına karşı dayanımı daha yüksektir. Donuk yeşil yada mavi renkte olan bu camın bir yüzü düz, bir yüzü pürüzlüdür. Camlama sırasında pürüzlü yüz içe getirilir. Böylece dıştaki düz yüzden geçen güneş ışınları içteki pürüzlü yüzden değişik doğrultularda sera içine dağıldığı için seralarda daha homojen bir ışıklanma elde edilir. Diğer taraftan güneş ışığının kuvvetli olduğu günlerde görülen meyve yanıklığının da önüne geçilmiş olunur. Antalya'da yapılan bir çalışmada elde edilen bulgular mat camın seralarda düz cama kıyasla sıcaklığın 9,8-3, 4*C olduğunu göstermiştir. Ayrıca mat camın verime katkısı domateslerde olmamasına karşın biberlerde olumsuz olmuş ve verim %17 azalmıştır. Hıyarlarda ise verimi %7 artırmıştır. Son yıllarda dış ülkelerde mat camın sera kaplamalarında yaygın olarak kullanıldığı bilinmektedir. Ülkemizdede Türkiye şişe ve cam fabrikalarında üretime başlamıştır. Ancak üreticimiz bu camı kullanma alışkanlığını henüz kazanmış değildir. Bu camın en fazla kullanılma süresinin 75 yıl olduğu bilinmektedir. Piyasada 55x60, 60x50, 60x100 ve 55x100 cm boyutlarında bulunmaktadır. Dış ülkelerde gerek normal camın gerekse mat camın arada 1 cm kadar hava boşluğu bırakılmış çift katlı olanlar kullanılmaktadır. Böylece camla kaplanmış seralarda tek katlılara oranla %40 a varan bir enerji konumunu sağlamaktadır. Sera camlarının kirlilikleri ile ışık geçirgenlikleri arasında büyük ilşiki vardır. Yapılan bir çalışma sonuçları şöyledir; Camda güçlükle görülen kirlerin ışığın %10 unun az görülen kirlerin %20 inin ve rahatlıkla görülen kirlerin ise %30-40 ının seraya girmesini engellediği saptanmıştır. Bu nedenle sera camlarının kirlendikçe temizlenmesi gerekmaktedir. Yin eyapılan bir çalışmada %1 lik bir ışık azalmasının verimde %0,6-1,2 arasında düşüşlere neden olduğu saptamıştır. 3-ACRYL CAM (PLEXİGLAS) İç ve dış etkenlere oldukça dayanıklı her türlü iklim şartlarına elverişli, kimyasallardan etkilenmeyen sağlam ve ucuz ömürlü bir kaplama malzemesidir. Kırıma ve çatlama ihtimalinin olmayışı, darbelere dayanıklı, esnek ve hafif olması nedeniyle montaj işçiliği ve nakliye işlemlerinde tasarruf sağlar. Bu özelliklerinin yanında homojen ışık dağılımı ve enerjiyle aydınlatma yerine doğal aydınlatma sağlayan yapısı nedeniyle bizim açımızdan tarımsal yapılarda özelliklede seralarda oldukça önemli örtü malzemeleridir. Işık geçirgenlik değerinin yüksek ilerleyen yıllarda hiçbir azalma göstermeyişi, ısı yalıtım değerinin yüksek olması ve de üretimi artırmaya yönelik istenilen renkte üretilmeside malzemeye olan talebi ve malzemenin önemini artıran diğer özellikleridir. Bitkiler ve hayvanlar için güneş enerjisinin ve ışığın tartışılmazdır. Gerek canlı ağırlığının artışında, gerek sağlıklı üretimde gerekse günümüzde önemi bir kat daha artmış olan enerji tasarrufunda güneş enerjisinden faydalanma kaçınılmazdır. Güneş enerjisinden faydalanmayı pencere dışında çatıya ve çatının istenilen kısımlarına istenilen şekilde yapmayı başaran homojen ışık dağılımında sağlayan agryl camın kullanımı bu özellikler düşünüldüğünde oldukça önemlidir. Farklı örtü malzemelerinin ışık geçirgenlikleri --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- POLYESTER 85-89 PVC LEVHASI(MAT) 80-82 PVC LEVHASI (ŞEFFAF) 85-87 PE 92-94 PEXİCAM 86-88 CAM POLYESTER 81-82 PE+CAM 84-85 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Sera örtü camlarının boyutlarına ve kalınlıklarına göre ağırlıklarıda farklıdır.Çeşitli kalınlık ve boyutlarına göre camların ağırlıkları verilmiştir. Sera örtü camlarının boyutlarına ve kalınlıklarına göre ağırlıkları. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Kalınlık Boyut Ağırlık Boyut Ağırlık Boyut Ağırlık (mm) (cm) (kg) (cm) (kg) (cm) (kg) --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.0(2.8+0.2) 48x60 2.0 48x120 4.0 73x43 7.3 46x144 4.6 60x200 8.4 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.0(3.8+0.2) 48x60 2.7 48x120 5.5 73x143 10.0 46x144 6.3 60x200 11.4 PLASTİK Ülkemizde olduğu gibi,bütün dünyada plastik örtülü sera alanları cama göre daha fazladır. Çünkü plastik malzeme ile seracılık daha ekonomik olmaktadır.Ülkemizin en fazla sera alanı olan Antalya yöresinde yapılan çalışmalarda basit tek önlem ve ucuz plastik örtü malzemesi ile yapılan seraların, cama oranla çok daha karlı olduğu belirlenmiştir. Plastiğin tarımda kullanımasının yararlı yönleri şunlardır. 1-Plastikler vurma ve çarpmalara karşı duyarlı değildir. 2-Paslanmazlar. 3-Ucuzdurlar. 4-İşleme özelliği iyidir. 5-Kolay temizlenir ve saklanabilirler. 6-Yoğunluğu azdır. 7-Kimyasal maddelere,özellikle asitlere karşı dayanıklıdır. 8-Güneş ışığını iyi geçirirler. 9-Renklendirilme özellikleri iyidir. 10-Biyolojik zararlardan etkilenmezler. Tarımda kullanılan plastikler genellikle Polietilen(PE) ve Polivinilklorittir(PVC). Plastikler oldukça değişik yapıya sahip olup farklı özellik gösterirler.Genellikle katkı maddesi taşımayan plastiklerin ömrü 6 ay dolayındadır. Eğer eski plastikler yeni plastiklerin ömrü 1-2 ay gibi daha kısa olur. Mor ötesi (UV) ışınları plastiğin organik yapısını bozduğu için ömrünü kısaltmaktadır. Bu nedenle, son yıllarda tarımda kullanılan plastik örtülere mor ötesi ışınların etkisini azaltan, stabilizan, mor ötesi ışınlarını emici maddeler katılarak ömürleri 1-2 yıla çıkarılabilmektedir. Böylece mor ötesi ışınların plastikten geçmesi önlenmektedir. Statik olarak elektrik yüklenen plastik, havadaki tozları çektiği için çabuk kirlenir. Bütün bu kısıtlayıcı özelliklere ramen ucuz olmaları daha basit sera iskeleti istemeleri, kaplama şeklinin daha basit ve az işçilik istemesi gibi özelliklerden dolayı fazla kullanılmaktadır. UV(Ultraviole) KATKI MADDESİ Bu katkı maddesi; Güneşten gelen, bitkilerde renk oluşumunu ve büyümeyi engelleyen kısa dalga boylu(mor ötesi) ışınları tutarak PE filmin ömrünün daha uzun olmasını sağlar ve ürünün güneş ışınlarından zarar görmesini önleyerek daha kaliteli ürün yetiştirilmesine imkan verir. UV(Ultraviole)katkı oranına göre; - 9 Aylık UV Katkılı - 18 Aylık UV Katkılı - 24 Aylık UV Katkılı - 30 Aylık UV Katkılı - 36 Aylık UV Katkılı IR(Infrared) KATKI MADDESİ Bu katkı maddesi; Işık geçirgenliği arttırarak gündüz sera içerisinde oluşan ısının, gece radyasyon yoluyla kaybını engeller ve uzun süreli muhafaza edilmesini sağlar. Bu sayede gece-gündüz arasındaki ısı farkını azaltarak bitkinin strese girmesini engeller. Ayrıca normal UV katkılı sera örtülerine göre +2*C ile +4*C lik ısı farkı yaratarak mahsulun erken gelişiini ve kaliteli olmasını sağlar. Bunun yanında yıl içerisindeki ısıtma giderlerinide minimum düzeye indirir. AF(Anti-fog) KATKI MADDESİ Bu katkı maddesi; sera içerisindeki sıcaklığın fazla olmasından dolayı toprakta ve bitkilerde meydana gelen terleme sonucunda oluşan çiğ damlacıklarını bitki üzerine damlatmayıp ince film şeklinde kaydırır. Bu sayede üreticilerimizin ürünlerinde çiğden kaynaklanan mantar ve bakteri hastalıklarını önleyerek zirai ilaç kullnımından azaltır. AV(Anti-virüs) KATKI MADDESİ Bu katkı maddesi; Güneşin ışık dalga boylarını özel optik dalga boylarına ayırararak beyaz sinek, afit, kırmızı örümcek, trips gibi çeşitli böceklerin görme yeteneklerini kaybetmelerini sağlar ve sera içersindeki faaliyetlerini engeller. Bu sayede üreticilerimizin ürünlerinde virüs hastalıklarının oluşmasını böceklerin emgilerinden dolayı meydana gelen zararlarını önler. Böylece zirai ilaç kullanımını azaltır. Arıların çalışmalarını engelleyeceği için arıyla döllenme yapılan seralarda kullanılmaz. POWER 2000 --- 2 sene güneşe karşı ömürlü. --- Gece gündüz ısı farkını minimize eden termos etkili. --- Haşerlerin sera içinde çalışmasını engelleyen AV etkili. --- Zirai ilaç kullanımını minimize eder. --- Hastalıkların yayılmasını önler. --- Mahsulun erken, verimli, sağlıklı ve kaliteli büyümesini sağlar. --- Isıtma giderlerini düşürür. --- Bitkilerin strese girmesini engeller. --- Bütün bu özellikleri ile ekonomiktir. Poliester Son yıllarda sera örtü malzemesi film halinde çekilen poliesterlerde kullanılmaya başlanmıştır. Ortalama kalınlığı 1 mm dolayındadır. Bu malzeme yapımcı firmaların vermiş olduğu Mylar ve Melinex gibi ticari isimlerle anılmaktadır. Kritik sıcaklık ve soğuk hava koşullarına dayanıklılığı yüksektir. Çatı üzerindeki ömrü 4-5 yıl yan duvarlardaki ömrü ise 6-7 yıl kadardır. Işık geçirgenliği %85-90 ile cama en yakın olan plastik malzemelerdendir. PE'e göre oldukça pahalı bir malzemedir. Vinil Berrak veya sisli görünüşte olup, yumuşak polietilen gibi bükülebilen bir örtü malzemesidir. Mor ötesi ışınlarını geçirmeyen tipleri 2-5 yıl dayanmaktadır. Ancak PE'e göre 5 kat daha pahalıdır. Elektrostatik özelliği nedeniyle kirleri ve tozları yüzeyde toplar. Sık sık temizlenmesi gerekmektedir. Dar şeritler halinde bulunmaktadırlar. Polivinilflorid Polietilen gibi plastik bir yapıya sahiptir. Ancak atmosferik koşullara dayanıklılığı yüksektir. Florokarbon(FEB)(Teflon) Isıya dayanıklılığı yoğunluğu diğer plastiklere göre daha fazla olan(2.15-gr/cm) bir malzemedir. Florokarbon filmlerin çarpma, aşınma ve yırtılma dirençleri oldukça yüksektir. Güneş ısınımına dayanıklılığı ve ışık geçirgenliğide oldukça yüksektir. İklim koşullarına ve korozyona dayanıklılığı iyidir. Özelliğini yitirmeyen bu malzeme teflon ticari adıyla bilinmektedir. Yumuşak PVC Sert ve kırılgan bir malzeme olan PVC öetü malzemesi japonya'da yaygın olarak kullanılmaktadır. Polivinil Klorid (PVC) Plastik PE plastiğine göre yaklaşık 3-4 kat daha pahalı olmasına karşın, daha ucuz ömürlüdür. Dış etkenlere karşı yaklaşık 3-4 yıl dayanabilmektedir. En fazla 1.5 m eninde olduğundan seralarda çok sınırlı olarak kullanılımaktır. Ağlı PVC nin tıpkı ağlı PE gibi olumsuz özellikleri bulunmaktadır. PVC plastiği yoğunluğu 1 gr/cm nin üzerindedir. Almanya' da ve İngiltere' de yapılan araştırmalar PVC altında yapılandan daha iyi sonuç verdiği gösterilmiştir. Etil Vitil Asetat (EVA) Plastik Isı geçirgenliği ve üretim boyutları bakımından PE ve PVC plastiğin özelliklerine sahiptir. Isı ışınlarını(IR) geçirme oranı içindeki vinilaksetat oaranına bağlıdır. Vinilasetat EVA plastikte %4-18 arasında bulunmaktadır. Hostaflon ve Tefzel (ETPE) Oldukça iyi ışık geçirme özelliklerine sahip olup ömürleri uzundur. Antivirüs Işık dalga boylarını özel optik dalga boylarına ayırarak beyaz sinek,kırmızı örümcek gibi böceklerin görme yeteneklerini kaybetmelerini sağlar. Sera içinde faaliyetlerini engeller. Böylece virüs hastalıklarının oluşması ve böceklerin zararları engellenir. Antidrop Damlama yapmayan plastik MALÇ FİLM Bitkilerin büyümesine engel olan zararlı tohumların büyümesini engeller Malç Film genellikle karpuz ve çilek üretiminde toprağı ilaçlama sırasında kullanılır. --- Toprağın ısısını korur. --- Zararlı tohumların büyümesini engeller. --- Film serildikten sonra zararlı böcekler filme toplanır. Ve bundan sonra yapılan ilaçlama bitkileri tüm zaralı böceklerden arındırır. GÖLGELEME FİLMİ ( Renkli İnce Film ) Zararlı güneş ışınları hem sera örtülerine hemde bitkilere zarar verir. Ancak gölgeleme filmi bu zararı engelleyici en iyi alternatiflerdendir. --- Ekonomik --- Kullanışlı --- Işın kırma özelliğine sahiptir. --- Bitki koruması sağlar. --- Sera örtüsünü de koruyarak uzun süre kullanımını sağlar. SİLAJ FİLMİ Yem kullanımını azaltmak için UV katkılı beyaz boyalı olarak üretilir. Genel- likle kumu ve toprağı filmin üzerine yaymaya gerek kalmaz. Özelliklerini 30 ay boyunca korur. MULCH PLASTİK Şeffaf Mulch --- Güneş ışığını direkt geçirdiği için özellikle kış aylarında toprağı ısıtması sonucunda, bitkilerde kök gelişmesi hızlanmaktadır. --- Topraktan suyun buharlaşmasını engellediği için toprak tavını korur. --- Hastalıklı ve zararlıların gelişmesini aza indirir. --- Kış aylarında 2-3 haftalık bir erkencilik sağlar ve verim yükselmesine neden olur. --- Kış aylarında yetiştirilen yazlık sebzelerden ( Kavun, Karpuz, Hıyar, Domates, Biber ve Patlıcan için ), ayrıca çilek için önerilebilir. Siyah Mulch --- Yabancı otların gelişmesini önler. --- İş gücü masraflarını azaltır. --- Toprağın canlılığını koruyarak, kurumasını ve kaymak bağlamasını engeller. --- Su tüketimi konusunda ekonomi sağlar. --- Toprakta bitki kökleri dengeli bir gelişme gösterir ve köklerin mekanik ile zarar görmesini engeller. --- Yazın toprağın aşırı ısınmasını önlediği için bitkiler daha dengeli bir şekilde geli- şir. --- Fazla otlu yerler için tavsiye edilir. Sarı Mulch --- Böcekleri kendine çekerek, geniş alanlara dağılmalarını önlemesi nedeniyle, daha az bir alan ilaçlanmakta ve ilaç sarfiyatı azalmaktadır. --- Bitkilerin toprakla olan temasını engeller. --- Ürün miktarının artmasını sağlar. --- Böceklerden kaynaklanan virüslerin önlenmesi açısından sarı mulch plastik bütün dünyada tavsiye edilen bir örtüdür. Kahverengi Mulch --- Yarı geçirgen olması nedeniyle az miktarda güneş ışığının girişini sağlar ve bitki- lerin köklerinin ısınmasıyla birlikte iyi bir gelişme sağlanır. --- Özellikle çiçeklerde ürün artışı sağlar. Bunların yanında mavi ve kırmızı mulch plastiklerde kullanıldığında çilekte ve domateste önemli ölçüde verim artışı sağlamaktadır. SOLARİZASYON Yaz aylarında, seraların boş olduğu dönemlerde toprak, tekneye göre hazırlandık tan sonra şeffaf plastikle iyice kapatılınca, Akdeniz Bölgesi için yaklaşık 6 hafta sonra toprakta bulunan birçok hastalık, nemotod ve yabancı ot tohumlarından kurtula bilmekteyiz. Plastiği toprak üzerine serdiğimiz zaman güneşten gelen ışınlar direkt toprağa girerek yaklaşık 70-80 * C'lik bir sıcaklık oluşturur. Solarizasyon, hastalık, zararlı ot tohumları için çevreci ve ekonomik bir uygulama yöntemidir. YAPI MALZEMELERİ ( KONSTRÜKSÜYON ) T PROFİL DKP DKP sacdan 6 m boyunda imal edilmiştir. PE örtü tutturucu veya cam tutturucu ile birlikte kullanılır. 1,5 mm kalınlığındadır. İ PROFİL DKP DKP sacdan 3 m boyunda imal edilmiştir. PE örtü tutturucu veya cam tutturucu ile birlikte kullanılır. 1,5 mm kalınlığındadır. U PROFİL GALVANİZLİ Galvanizli sacdan 6 m boyunda imal edilmiştir. PE örtü tutturucu ile birlikte kullanılır. 1,5 mm kalınlığındadır. Z PROFİL GALVANİZLİ Galvanizli sacdan 6 m boyunda imal edilmiştir. PE örtü tutturucu ile birlikte kullanılır. 1,5 mm kalınlığındadır. YAĞMUR OLUĞU GALVANİZLİ Galvanizli sacdan 6 m boyunda imal edilmiştir. PE örtü tutturucu ile birlikte kullanılır. 1,5 mm kalınlığındadır. ÖRTÜ TUTURUCULAR Pencere açma profitili = Siyah PVC malzemeden imal edilmiştir. Pencere açma profiline örtünün tutturulması için kullanılır. PE örtü tutturucu = Beyaz PVC malzemeden 3 m boyunda imal edilmiştir. Örtü- nüzü yer yer değil sera boyunca tutturmanızı sağlayarak yırtılmaları önler. Örtünü- zün ömürünü uzaltır. T Profil veya İ Profil ile birlikte kullanılır. Cam tutturucu = Beyaz PVC malzemeden 3.4 m boyunda imal edilmiştir. T Profil ile birlikte kullanılır.

Yorum Yaz